Dizel bir araç kullanmanın tork ve yakıt ekonomisi gibi harika avantajları vardır. Ancak gösterge panelinizde aniden beliren, içi noktalarla dolu o sarı renkli egzoz simgesi, bu keyifli sürüşü bir anda strese dönüştürebilir. Birçok sürücü bu simgeyi gördüğünde aracın motorunun bozulduğunu düşünerek paniğe kapılır.

Aslında yanan bu ışık, aracınızın doğayı korumak için tasarlanmış en hassas filtrelerinden birinin, yani Dizel Partikül Filtresi’nin (DPF) doluluk sınırına ulaştığını haber veren bir “nefes alamıyorum” uyarısıdır. Modern Euro 5 ve Euro 6 motorlu araçların egzoz sisteminde yer alan bu parça, motordan çıkan zehirli kurumları (siyah dumanı) bir sünger gibi içine hapseder.

Ancak her filtrenin bir kapasitesi vardır ve bu kurumlar zamanla egzoz hattını tıkar. Peki dizel partikül filtresi tıkanması durumunda aracı durdurmalı mısınız yoksa yola devam mı etmelisiniz? Sanayiye gitmeden bu filtre kendi kendine nasıl temizlenir? Ve ışık sönmemekte ısrar ettiğinde motoru ne gibi tehlikeler bekler? Kadosan Bahar Oto Servis olarak hazırladığımız bu rehberde, DPF sisteminin dilini çözüyor ve aracınıza yeniden rahat bir nefes aldıracak adımları inceliyoruz.

Dizel Partikül Filtresi (DPF) Neden Tıkanır?

Araç üreticileri, partikül filtresinin ömür boyu kendi kendini temizleyebilmesi üzerine bir sistem tasarlamışlardır. Ancak bu “otomatik temizlik” işleminin gerçekleşebilmesi için aracın egzoz sıcaklığının belirli bir seviyeye çıkması gerekir. Filtrenin erken tıkanmasına yol açan en büyük düşmanlar şunlardır:

1. Sürekli Şehir İçi ve Kısa Mesafe Sürüşleri DPF’nin en büyük düşmanı dur-kalk trafik ve kısa mesafelerdir. Araç sabah çalıştırılıp sadece 10-15 dakikalık bir mesafe gidip stop ediliyorsa, egzoz gazı kurumu yakacak olan 600°C sıcaklığa asla ulaşamaz. Motor sürekli soğuk çalıştığı için kurum üretimi artar ve filtre hızla dolar.

2. Düşük Devirde Vites Büyütme Alışkanlığı Yakıt tasarrufu yapmak amacıyla aracı sürekli 1500-2000 devir bandında kullanmak (aracı bayıltarak sürmek), yanma odasında tam yanmayan çiğ yakıtın egzoza atılmasına neden olur. Bu çiğ yakıt kalıntıları partikül filtresinin gözeneklerini çamur gibi sıvayarak tıkanmayı hızlandırır.

3. Yanlış Motor Yağı ve Kötü Yakıt Kullanımı Dizel partikül filtreli araçlarda kesinlikle “Low-SAPS” (Düşük kül, fosfor ve sülfür içeren) onaylı özel partiküllü motor yağları kullanılmalıdır. Standart bir yağ konulduğunda, yağın yanmasıyla oluşan kül doğrudan filtreyi tıkar. Ayrıca ucuz ve kalitesiz mazot kullanımı da kurum miktarını katlayarak filtrenin ömrünü yarı yarıya düşürür.

Yolda Kendi Kendine DPF Temizliği (Aktif Rejenerasyon)

Eğer gösterge panelinizde DPF ışığı sarı renkte sabit olarak yanıyorsa, aracınız size şunu söylemektedir: “Filtrem doldu, temizlemek istiyorum ama bana yeterli egzoz sıcaklığını sağlamıyorsun.”

Bu durumda aracı kesinlikle stop etmemeli veya kontağı kapatmamalısınız. Kendi başınıza “Aktif Rejenerasyon” işlemini başlatmak için şu adımları izleyin:

• Aracı çevreyolu veya otoyol gibi trafiğin akıcı olduğu, dur-kalk yapmayacağınız düz bir yola çıkarın.
• Vitesinizi normalden bir kademe düşük tutun (Örneğin 5. vites yerine 4. viteste gidin).
• Motor devrini 2500 ile 3000 devir (RPM) arasına sabitleyin ve hızınızı düşürmeden yaklaşık 15 ila 20 dakika boyunca bu şekilde sürün.
• Bu yüksek devirli sürüş, egzoz sıcaklığını 600°C’nin üzerine çıkaracak ve filtrenin içindeki kurumlar kelimenin tam anlamıyla küle dönüşüp egzozdan atılacaktır. İşlem başarıyla tamamlandığında göstergedeki DPF ışığı kendiliğinden söner.

Işık Sönmezse ve Yanıp Sönmeye Başlarsa Ne Olur?

Rejenerasyon sürüşü yapmanıza rağmen ışık sönmüyorsa, yanıp sönmeye (flaşör yapmaya) başladıysa veya DPF ışığına “Motor Arıza Lambası” ile “Yay İşareti (Kızdırma Bujisi)” eklendiyse durum kritik bir aşamaya geçmiş demektir.

Filtrenin doluluk oranı %70-80 seviyelerine ulaştığında, araç beyni (ECU) motoru korumak için “Limp Mode” (Koruma Modu) adı verilen sisteme geçer. Turboyu devre dışı bırakır, aracın 3000 deviri geçmesini engeller ve gaz pedalına ne kadar basarsanız basın araç hızlanmaz. Bu aşamada aracı zorlamaya devam ederseniz; egzozdan atılamayan yüksek basınç geriye teper. Bu geri basınç önce turboşarjın pervanelerini dağıtır, ardından motor yağına mazot karışmasına neden olarak motorun yatak sarmasına kadar giden devasa bir masraf kapısı açar.

Bahar Oto Servis’te Bilgisayarlı Rejenerasyon ve DPF Temizliği

Filtre doluluk oranı kritik eşiği geçtiğinde, aracı otobanda sıkıştırmak artık işe yaramaz ve tehlikeli hale gelir. Bu noktada sorunu Kadosan Bahar Oto Servis’in profesyonel altyapısıyla çözmeniz gerekir.

Aracınız atölyemize geldiğinde, öncelikle orijinal diyagnostik (arıza tespit) cihazlarımızı aracınızın OBD2 soketine bağlıyoruz. Partikül filtresinin tam olarak yüzde kaç dolu olduğunu, içerisindeki kurum (gram) miktarını ve basınç sensörlerinin durumunu canlı verilerle inceliyoruz.

Eğer tıkanıklık yazılımsal olarak açılabilecek seviyedeyse, aracı servis alanımızda güvenli bir konuma alarak bilgisayar üzerinden “Zorlanmış Rejenerasyon” (Forced Regeneration) işlemini başlatıyoruz. Araç beyni kendi kendine motor devrini yükseltip özel bir enjeksiyon haritası uygulayarak filtreyi atölye ortamında güvenle temizliyor.

Eğer filtre bilgisayarla açılamayacak kadar taşlaşmış kuruma sahipse, filtreyi (veya oksijen sensör yuvasını) sökerek yurt dışından ithal ettiğimiz, metale ve filtrenin içindeki değerli platine zarar vermeyen özel DPF temizleme kimyasalları uyguluyoruz. Ardından özel basınçlı makinelerimizle filtreyi ilk günkü sıfır ayarına geri getiriyoruz. Aracınızın çekişinin nasıl arttığına, yakıt tüketiminin nasıl düştüğüne ve o sinir bozucu lambaların nasıl söndüğüne inanamayacaksınız. Partikül tıkanıklıklarını büyük motor arızalarına dönüşmeden, Bahar Oto Servis güvencesiyle kalıcı olarak çözün.